Elk jaar wordt in Europa tussen de 4% en 9% van alle onverkochte kleding en schoenen vernietigd. Niet gedoneerd. Niet gerepareerd. Niet doorverkocht. Vernietigd — nog voordat één persoon ze ooit heeft gedragen.
Deze verspilling veroorzaakt jaarlijks ongeveer 5,6 miljoen ton CO₂-uitstoot. Dat is bijna gelijk aan de totale netto-uitstoot van Zweden in één jaar.
En tot voor kort was dit volledig normaal, volledig legaal en grotendeels onzichtbaar.
Dat verandert nu. Op 9 februari 2026 heeft de Europese Commissie nieuwe regels aangenomen die de vernietiging van onverkochte kleding, modeaccessoires en schoenen verbieden. Als medeoprichter van NAE Vegan Shoes in 2008 — een merk dat vanaf dag één gebouwd is op het principe dat verspilling nooit acceptabel is — wil ik uitleggen wat deze wet daadwerkelijk doet, waar ze tekortschiet en wat dit betekent voor jou als bewuste consument.
Wat de wet zegt — de belangrijkste feiten
De nieuwe regels vallen onder de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), die in juli 2024 in werking is getreden. De specifieke maatregelen die in februari 2026 zijn aangenomen, introduceren twee zaken:
- Een verbod op de vernietiging van onverkochte kleding, accessoires en schoenen
- Verplichte transparantie — bedrijven moeten publiek rapporteren hoeveel onverkochte voorraad ze weggooien, in een gestandaardiseerd EU-formaat
Dit is de tijdlijn:
- 19 juli 2026: het verbod geldt voor grote bedrijven
- 2030: middelgrote bedrijven moeten voldoen
- Februari 2027: gestandaardiseerde rapportage start
- Kleine en micro-ondernemingen zijn momenteel vrijgesteld
Vernietiging blijft alleen toegestaan in strikt gedefinieerde gevallen — wanneer een product echte veiligheidsrisico’s vormt of ernstig beschadigd is — maar dit moet worden gedocumenteerd, gerechtvaardigd en bewezen. Je kunt niet zomaar “veiligheidsredenen” aanvoeren om een volledig magazijn met oude voorraad te vernietigen.
In plaats van vernietiging worden bedrijven gestuurd richting doorverkoop, reparatie, herproductie, donatie of hergebruik. De wet is ook bedoeld om het speelveld gelijk te maken: merken die al investeerden in circulaire modellen — zoals NAE — worden niet langer benadeeld ten opzichte van concurrenten die overtollige voorraad simpelweg vernietigden.
"Alleen al in Frankrijk wordt jaarlijks voor ongeveer €630 miljoen aan onverkochte producten vernietigd. In Duitsland worden bijna 20 miljoen geretourneerde artikelen per jaar weggegooid. Dit is geen klein probleem."
Mijn eerlijke reactie — voorzichtig optimistisch
Toen ik deze regelgeving las, was mijn eerste gevoel geen triomf. Het was eerder: eindelijk, maar laten we zien.
Toen Alex en ik NAE in 2008 begonnen, was produceren in kleine hoeveelheden dicht bij de echte vraag nooit een strategische keuze die door regels werd opgelegd — het was simpelweg de enige manier van ondernemen die moreel en praktisch logisch was. We hebben nooit voorraad vernietigd. Het idee voelde altijd absurd: je stopt echte middelen, echt vakmanschap en echte zorg in iets, om het vervolgens te verbranden omdat je prognosemodel fout zat?
Dus ja, het feit dat dit nu wet wordt, voelt bevestigend. Stil, maar oprecht bevestigend.
Maar ik werk al lang genoeg in deze sector om de afstand te kennen tussen wetgeving op papier en echte verandering in de praktijk. En ik denk dat bewuste consumenten een eerlijk beeld verdienen van wat deze wet goed doet — en waar de hiaten zitten.
Drie punten die ik nauwlettend volg
1. De maas in de wet voor kleine bedrijven
Kleine en micro-ondernemingen zijn vrijgesteld. Op het eerste gezicht is dat logisch — je wilt kleine onafhankelijke merken niet belasten met hoge nalevingskosten. Maar grote modeconcerns zijn complexe organisaties. Er bestaat een reëel risico dat onverkochte voorraad stilletjes wordt doorgeschoven naar kleinere dochterbedrijven of externe partijen die onder de drempel vallen.
De EU erkent dit risico expliciet en stelt dat de regels kunnen worden uitgebreid bij bewijs van misbruik. Dat is positief. Maar het vereist actieve monitoring — en daarvoor zijn politieke wil en middelen nodig. We moeten dit nauwlettend volgen en het publiekelijk aankaarten wanneer het gebeurt.
2. Handhaving
Nationale autoriteiten in elke EU-lidstaat zijn verantwoordelijk voor de naleving. We hebben eerder gezien dat er bij duurzaamheidsregels in Europa vaak een verschil is tussen wat op papier staat en wat er daadwerkelijk gebeurt in magazijnen. De kracht van deze wet hangt volledig af van hoe serieus elk land deze handhaaft.
Het is belangrijk om dit te vragen wanneer merken beweren dat ze voldoen: niet alleen wat de regel zegt, maar hoe dit gecontroleerd wordt.
3. Het pakt overproductie niet aan
Dit is het grotere probleem. De reden dat zoveel voorraad onverkocht blijft, is dat het fast fashion-model gebaseerd is op bewuste overproductie: meer maken dan je kunt verkopen, agressief prijzen en wat overblijft vernietigen.
Deze wet pakt het einde van de keten aan — de vernietiging — zonder de oorzaak van het probleem aan te pakken, namelijk overproductie. Dat is maar de helft van de oplossing. Het doel kan niet zijn om vernietiging minder zichtbaar te maken. Het doel moet zijn om minder te produceren van wat nooit gedragen zou worden.
Ik zeg dit niet om de regelgeving te bagatelliseren. Het is een echte en betekenisvolle stap. Maar een eerlijk gesprek moet ook omvatten wat deze wet nog niet doet.
Hoe NAE dit vanaf het begin heeft aangepakt
Bij NAE hebben we nooit voorraad vernietigd. Dat is geen marketingverhaal — het is simpelweg nooit een optie geweest.
We produceren in kleinere hoeveelheden, dichter bij de werkelijke vraag. Ons Pre-Loved Program stelt klanten in staat om gedragen NAE-schoenen terug te sturen, die wij reinigen, herstellen en een tweede leven geven — waardoor we afval verminderen en de gebruikte middelen respecteren. Met ons ZeroPact-initiatief meten en compenseren we CO₂-uitstoot in onze volledige keten.
Niets hiervan is perfect. We blijven leren en verbeteren. Maar deze aanpak is niet ontstaan door regelgeving. Het is ontstaan omdat het de juiste manier is om producten te maken — en omdat onze klanten transparantie verdienen.
Deze wet betekent dat vanaf juli 2026 de rest van de mode-industrie moet voldoen aan een standaard die verantwoordelijke merken al hanteerden. Dat is vooruitgang.
Wat dit betekent voor jou als consument
Vanaf juli 2026 zijn grote modemerken wettelijk verantwoordelijk voor wat er gebeurt met hun onverkochte producten in de EU. Dat is een belangrijke verandering.
Maar mijn eerlijke advies is: wacht niet op regelgeving om je keuzes te sturen.
Hier zijn drie vragen die je aan elk merk kunt stellen:
- Wat gebeurt er met jullie onverkochte voorraad? Hebben jullie een doorverkoop-, reparatie- of donatieprogramma?
- Wat is jullie productiemodel — produceren jullie bewust te veel of dicht bij de vraag?
- Wat doen jullie met retourzendingen? Worden ze doorverkocht, hersteld of weggegooid?
De antwoorden — of het uitblijven daarvan — zeggen veel. Merken die dit al goed deden, hadden geen wet nodig. En merken die nu haastig moeten aanpassen? Dat zegt ook genoeg.
"Regelgeving legt een ondergrens vast, geen plafond. De merken die het waard zijn om te steunen, zitten daar al boven."
Lees de regelgeving zelf
Als je dieper wilt gaan, is het de moeite waard om de officiële aankondiging van de Europese Commissie te lezen. Die is toegankelijker dan je denkt en helpt om misleidende duurzaamheidsclaims te herkennen.
Je vindt het hier: Europese Commissie — Nieuwe EU-regels om vernietiging van onverkochte kleding en schoenen te stoppen
Als je vragen hebt over hoe dit je aankoopbeslissingen beïnvloedt, of als je in de sector werkt en met naleving bezig bent, hoor ik graag van je. Dit is een gesprek dat open gevoerd moet worden.