Vijf vegan adressen die de reis waard zijn — en geen ervan is duur

Er bestaat een hardnekkig idee dat goed vegan eten duur eten betekent. Een deel van het meest geliefde vegan eten ter wereld spreekt dat vrolijk tegen. Het wordt opgediend in lawaaiige kantines, aan straatkraampjes en in familiekeukens, en je eet er heel goed zonder veel uit te geven.

Op deze lijst hebben we nog een filter toegepast, en wel het filter dat de meeste restaurantgidsen overslaan. Elke plek hier is volledig plantaardig, betaalbaar en consequent goed beoordeeld — en we hebben ze stuk voor stuk gecontroleerd op gedocumenteerde arbeidsconflicten. Een keuken die met dieren omgaat zoals het hoort, zou de mensen die er werken niet als kostenpost moeten behandelen. Een paar geliefde namen kwamen niet door die laatste controle. Deze vijf wel.

Sù Hǔ 素虎, de «Vegetarische Tijger»

Peking  ·  het buffet met 217 gerechten, hotpot inbegrepen

Een paar stappen voorbij de zuidwestelijke hoek van het Tiananmenplein, vlak bij metrostation Qianmen, ligt een zaal die zo groot is dat je een minuut nodig hebt om hem te bevatten. Het buffet loopt op tot meer dan tweehonderd gerechten: Pekingse stinkende tofu, langzaam gesmoorde gerechten, noedels, een dozijn soorten tofu, dumplings, een saladebar, een ijsmachine, een bubbletea-stand en, als je op het goede uur komt, een hotpot. Buurtbewoners vullen hem, en volgens meer dan één bezoeker ook boeddhistische monniken.

Het kost 78 yuan — zo’n tien euro — en wie er voor het eerst komt en het spannend vindt, krijgt van het personeel uitgelegd hoe de hotpot werkt. De keuken noemt zichzelf 净素 (jìngsù), «strikt vegetarisch», zonder eieren of zuivel: een term uit de Chinese kloosterkeuken voor wat het Engels veel later vegan is gaan noemen.

In de recensies komt steeds hetzelfde woord terug: gul.

Por Siempre Vegana Taquería

Mexico-Stad  ·  vegan al pastor, rechtstreeks van het spit gesneden

In Mexico-Stad is de taco al pastor bijna een stedelijke instelling: gemarineerd vlees, opgestapeld op een verticaal spit, de trompo, in dunne plakken op een tortilla geschaafd en afgemaakt met een schijf geroosterde ananas. Jarenlang was «vegan taco» hier bijna een tegenspraak. Por Siempre, in 2014 geopend in Roma Norte, wilde daar verandering in brengen en bouwde daarvoor zijn eigen trompo: laagjes seitan, gemaakt van tarwegluten en gemarineerd in guajillopeper, komijn en ananassap.

Het is nog steeds een van de goedkoopste goede maaltijden in een stad waar je uit meer dan honderd volledig vegan plekken kunt kiezen.

Kinphak Vegan Café

Chiang Mai  ·  de khao soi van vijftig baht

Khao soi is Noord-Thailand in een kom: eiernoedels in een kokosbouillon met curry, met een nest krokant gefrituurde noedels erbovenop en limoen, sjalotjes en ingelegde groenten ernaast. Meestal wordt hij met kip of rundvlees gemaakt. Bij Kinphak, in de wijk Santitham, wordt hij zonder vlees en zonder ei gemaakt, de kaart is volledig vegan, en een kom kost zo’n vijftig baht — amper meer dan een euro.

Het is klein, wordt gerund door mensen uit de buurt en is volstrekt zonder pretentie. Een bezoekster zei het eenvoudig: als ze dichterbij woonde, zou ze er elke dag eten. Dat is de hele recensie, en het is genoeg.

Free Bird Café

Chiang Mai  ·  Birmese curry’s, en een rekening die iets goeds doet

Free Bird, open sinds 2009, hoort al lang bij het vegan Chiang Mai, en het is het enige op deze lijst waar de lunchrekening nog iets doet nadat je hem hebt betaald. Het café is een sociale onderneming: de winst gaat naar Thai Freedom House, een gratis leercentrum voor gezinnen van vluchtelingen en bergvolken uit Myanmar. In hetzelfde pand zitten ook een inzamelpunt voor donaties en een tweedehandswinkel.

Het eten verdient zijn plek op eigen kracht. De Shan- en Birmese curry’s zijn de reden dat de meeste mensen terugkomen, en de koffie komt met kokos- of amandelmelk. Een gerecht kost tussen de 120 en 250 baht. Het is, zoals een bezoeker het beschreef, minder een café dan een derde plek — eentje waar je uiteindelijk blijft hangen.

May Kaidee

Bangkok en Chiang Mai  ·  gebakken rijst met ananas, vers bereid

May Kaidee is een familiekeuken die in 1988 als straatkarretje in Bangkok begon en sindsdien meerdere vestigingen en een kookschool heeft. Alles wordt vers bereid, en een vaste gast vertelt dat hij het personeel midden in de bediening naar de markt zag vertrekken toen een ingrediënt op was. Dezelfde gast zegt dat hij daar eindelijk tofu lekker is gaan vinden.

Neem de gebakken rijst met ananas, sluit af met kleefrijst met mango en reken op een baht of honderd per gerecht. In Chiang Mai kun je daarna blijven en leren koken wat je net hebt gegeten.

Waarom deze vijf, en hoe we hebben gekozen

Drie regels, op elke plek toegepast: volledig plantaardig, betaalbaar naar plaatselijke maatstaven en consequent goed beoordeeld op het eten zelf. Dan de vierde, die moeilijker is. We hebben gezocht naar elk gedocumenteerd arbeidsconflict — niet-uitbetaald loon, ontslagen wegens vakbondswerk, publieke klachten van personeel — en elke plek weggelaten waar we er een vonden.

Dat is een beperkte test, en dat zeggen we liever erbij. Dat er geen openbaar conflict is, bewijst niet dat de arbeidsomstandigheden goed zijn; het betekent alleen dat er niets aan het licht is gekomen. Maar het is een test die je echt kunt uitvoeren, en hij haalde een paar bekende namen weg die de meeste gidsen nog steeds zonder nadenken aanbevelen.

Heb je ergens gegeten dat op zo’n lijst thuishoort — goedkoop, plantaardig en fatsoenlijk tegenover de mensen die er werken — dan horen we dat echt graag.